ภาษีบริษัทในประเทศไทยแบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลักที่ต้องจัดการตั้งแต่เดือนแรกที่เริ่มดำเนินกิจการ ได้แก่ ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ภาษีเงินได้นิติบุคคล (CIT) ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (WHT) และเงินสมทบประกันสังคม การรู้จักภาษีแต่ละประเภท กำหนดยื่น และโทษกรณีไม่ปฏิบัติตาม คือรากฐานที่ทำให้ธุรกิจใหม่ไม่เจอค่าปรับที่หลีกเลี่ยงได้ตั้งแต่ปีแรก
1. ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT / ภ.พ.)
VAT คือภาษีที่เรียกเก็บจากการขายสินค้าและบริการในอัตรา 7% ของมูลค่า บริษัทที่จด VAT แล้วทำหน้าที่เป็นตัวแทนเก็บภาษีแทนรัฐ แล้วนำส่งทุกเดือน
ใครต้องจด VAT: ธุรกิจที่มีรายได้เกิน 1,800,000 บาท/ปี ต้องจดทะเบียน VAT ภายใน 30 วันหลังถึงเกณฑ์
กำหนดยื่น: วันที่ 15 ของเดือนถัดไป (ยื่นออนไลน์ขยายเป็นวันที่ 23)
แบบฟอร์ม: ภ.พ.30 — ต้องยื่นทุกเดือนแม้ไม่มียอด
โทษกรณีไม่ปฏิบัติตาม:
- ไม่ยื่นแบบ: ค่าปรับ 500 บาท ต่อครั้ง
- ยื่นล่าช้า: เบี้ยปรับ 2% ของภาษีที่ค้างต่อเดือน
- ภาษีขาด: เบี้ยปรับ 100% หรือ 200% ของภาษีที่ขาด (ขึ้นกับเหตุผล)
2. ภาษีเงินได้นิติบุคคล (CIT / ภ.ง.ด.)
ภาษีเงินได้นิติบุคคลคำนวณจากกำไรสุทธิของบริษัทในรอบบัญชี ยื่น 2 ครั้งต่อปี
อัตราภาษีสำหรับ SME (ทุน ≤ 5 ล้านบาท, รายได้ ≤ 30 ล้านบาท):
| กำไรสุทธิ | อัตราภาษี |
|---|---|
| 0 – 300,000 บาท | ได้รับยกเว้น |
| 300,001 – 3,000,000 บาท | 15% |
| มากกว่า 3,000,000 บาท | 20% |
อัตราภาษีบริษัททั่วไป: 20% ของกำไรสุทธิ
กำหนดยื่น:
- ภ.ง.ด.51 (ครึ่งปี): ภายใน 8 เดือนนับจากวันเริ่มรอบบัญชี
- ภ.ง.ด.50 (ประจำปี): ภายใน 150 วันหลังสิ้นรอบบัญชี
เคล็ดลับลดภาษีอย่างถูกกฎหมาย: ค่าใช้จ่ายที่มีใบกำกับภาษีและบันทึกถูกต้องสามารถนำมาหักลดฐานภาษีได้ เช่น เงินเดือน ค่าเช่า ค่าสาธารณูปโภค ค่าเสื่อมราคา และค่าใช้จ่ายส่งเสริมการขาย
3. ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax / ภ.ง.ด.)
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือภาษีที่บริษัทมีหน้าที่หักจากเงินที่จ่ายให้ผู้อื่น แล้วนำส่งกรมสรรพากรแทนผู้รับเงิน
อัตราที่พบบ่อย:
| ประเภทการจ่าย | แบบฟอร์ม | อัตรา |
|---|---|---|
| เงินเดือนพนักงาน | ภ.ง.ด.1 | คำนวณตามอัตราก้าวหน้า |
| ค่าบริการ/ค่าจ้างบุคคลธรรมดา | ภ.ง.ด.3 | 3–5% |
| ค่าบริการ/ค่าจ้างนิติบุคคล | ภ.ง.ด.53 | 3% |
| ค่าเช่าทรัพย์สิน | ภ.ง.ด.3 | 5% |
| ค่าโฆษณา | ภ.ง.ด.3 หรือ 53 | 2% |
กำหนดยื่น: วันที่ 7 ของเดือนถัดไป (ยื่นออนไลน์ขยายเป็นวันที่ 15)
โทษ: หากไม่หักภาษีหรือหักไม่ครบ บริษัทต้องรับผิดชอบภาษีส่วนที่ขาดทั้งหมดพร้อมเบี้ยปรับ 1.5% ต่อเดือน
4. เงินสมทบประกันสังคม
บริษัทที่มีพนักงานตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป ต้องขึ้นทะเบียนประกันสังคมและนำส่งเงินสมทบทุกเดือน
อัตรา: นายจ้างและลูกจ้างฝ่ายละ 5% ของเงินเดือน (เพดานฐานค่าจ้าง 15,000 บาท / ค่าสมทบสูงสุด 750 บาท/คน/เดือน)
กำหนดนำส่ง: วันที่ 15 ของเดือนถัดไป
ตารางสรุปกำหนดยื่นรายเดือน
| วันที่ | รายการ | ช่องทาง |
|---|---|---|
| 7 (หรือ 15 ออนไลน์) | ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.1, 3, 53) | e-Filing สรรพากร |
| 15 (หรือ 23 ออนไลน์) | ภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.30) | e-Filing สรรพากร |
| 15 | เงินสมทบประกันสังคม | sso.go.th |
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในธุรกิจใหม่
1. ลืมยื่น VAT เดือนที่ไม่มียอดขาย ต้องยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือนโดยไม่มีข้อยกเว้น แม้ยอดเป็นศูนย์ก็ต้องยื่น
2. ไม่หักภาษี ณ ที่จ่ายเมื่อจ่ายค่าบริการ เสี่ยงถูกสรรพากรประเมินย้อนหลังและต้องรับผิดชอบภาษีส่วนที่ขาดแทนผู้รับเงิน
3. บันทึกค่าใช้จ่ายโดยไม่มีใบกำกับภาษี ค่าใช้จ่ายที่ไม่มีเอกสารถูกต้องไม่สามารถนำมาหักในการคำนวณภาษีเงินได้ ทำให้เสียภาษีสูงกว่าที่ควร
4. ยื่นแบบฟอร์มผิดประเภท เช่น ยื่น ภ.ง.ด.3 แทน ภ.ง.ด.53 เมื่อจ่ายนิติบุคคล ต้องยื่นแก้ไขและอาจมีค่าปรับ
5. ไม่วางแผนภาษีล่วงหน้า การปรึกษาสำนักงานบัญชีตั้งแต่เริ่มกิจการช่วยวางแผนค่าใช้จ่ายและโครงสร้างภาษีได้ดีกว่าการแก้ปัญหาย้อนหลัง
แหล่งอ้างอิง: ประมวลรัษฎากร — กรมสรรพากร | ระบบยื่นแบบภาษีออนไลน์ e-Filing | สำนักงานประกันสังคม: อัตราเงินสมทบ
บริการยื่นภาษีครบวงจร ของ EA Business ดูแลการยื่นภาษีทุกประเภทตรงเวลา ลดความเสี่ยงค่าปรับ พร้อมวางระบบบัญชีรายเดือนให้บันทึกค่าใช้จ่ายได้ถูกต้องตั้งแต่วันแรก