ภาษีนิติบุคคลคืออะไร? อัตรา กี่% คิดยังไง และยื่นเมื่อไหร่ (2568–2569)

ภาษีนิติบุคคล คือภาษีที่กรมสรรพากรจัดเก็บจากกำไรสุทธิของบริษัทจำกัดและนิติบุคคลทุกประเภทในประเทศไทย ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ถ้าบริษัทมีรายได้มากกว่าค่าใช้จ่ายในรอบบัญชี กำไรส่วนนั้นต้องเสียภาษีให้รัฐ

บทความนี้รวบรวมทุกเรื่องที่เจ้าของบริษัทควรรู้ ตั้งแต่ภาษีนิติบุคคลมีอะไรบ้าง คิดยังไง อัตราปี 2568–2569 ต่างจากบุคคลธรรมดาอย่างไร และยื่นเมื่อไหร่

ภาษีนิติบุคคลมีอะไรบ้าง?

ภาษีนิติบุคคลไม่ได้หมายถึงภาษีตัวเดียว แต่ครอบคลุมหน้าที่ภาษีหลายประเภทที่บริษัทต้องรับผิดชอบ:

1. ภาษีเงินได้นิติบุคคล (Corporate Income Tax) ภาษีหลักที่คนส่วนใหญ่รู้จัก จัดเก็บจากกำไรสุทธิของบริษัท ยื่นผ่าน ภ.ง.ด.50 (รายปี) และ ภ.ง.ด.51 (ครึ่งปี)

2. ภาษีเงินได้นิติบุคคลหัก ณ ที่จ่าย เมื่อบริษัทจ่ายเงินค่าบริการ ค่าเช่า หรือค่าจ้างให้บุคคลหรือบริษัทอื่น ต้องหักภาษีไว้ก่อนและนำส่งสรรพากรผ่าน ภ.ง.ด.1, ภ.ง.ด.3, ภ.ง.ด.53

3. ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) บริษัทที่มีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องจดทะเบียน VAT และยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน แม้ VAT จะไม่ใช่ภาษีนิติบุคคลโดยตรง แต่เป็นหน้าที่ภาษีที่ดำเนินไปพร้อมกัน

4. ภาษีธุรกิจเฉพาะ สำหรับกิจการบางประเภท เช่น ธนาคาร บริษัทหลักทรัพย์ หรือธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ที่ขายภายใน 5 ปี อาจต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะแทน VAT

5. ภาษีเงินปันผล เมื่อบริษัทจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้น บริษัทมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย 10% และนำส่งสรรพากรในฐานะตัวแทน

ใครบ้างที่ต้องเสียภาษีนิติบุคคล?

บริษัทและนิติบุคคลต่อไปนี้มีหน้าที่เสียภาษีนิติบุคคล:

• บริษัทจำกัด และบริษัทมหาชนจำกัด
• ห้างหุ้นส่วนจำกัด และห้างหุ้นส่วนสามัญที่จดทะเบียน
• กิจการร่วมค้า (Joint Venture)
• มูลนิธิและสมาคม ที่มีรายได้บางประเภท
• บริษัทต่างประเทศ ที่มีสาขาหรือดำเนินธุรกิจในไทย

บุคคลธรรมดา เจ้าของคนเดียว หรือห้างหุ้นส่วนสามัญที่ไม่ได้จดทะเบียน ไม่ เสียภาษีนิติบุคคล แต่เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแทน

อัตราภาษีนิติบุคคล 2568–2569

อัตราภาษีนิติบุคคลในปี 2568 และ 2569 ยังคงเดิม ไม่มีการเปลี่ยนแปลง

บริษัททั่วไป

อัตราภาษีมาตรฐานอยู่ที่ 20% ของกำไรสุทธิ ทุกบาท

SME — อัตราพิเศษขั้นบันได

บริษัทที่เข้าเกณฑ์ SME ได้รับอัตราภาษีแบบขั้นบันได:

เงื่อนไขที่ต้องครบทั้งสองข้อ:

• ทุนจดทะเบียนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท ณ วันสุดท้ายของรอบบัญชี
• รายได้รวมทุกประเภทไม่เกิน 30 ล้านบาท ต่อรอบบัญชี

ภาษีนิติบุคคล คิดยังไง?

วิธีคิดภาษีนิติบุคคลทำได้ 3 ขั้นตอน:

ขั้นที่ 1: หากำไรสุทธิทางภาษี

กำไรสุทธิทางภาษี = รายได้รวมทั้งปี − ค่าใช้จ่ายที่กฎหมายยอมรับ

กำไรในงบบัญชีกับกำไรสุทธิทางภาษีมักไม่เท่ากัน เพราะมีรายจ่ายบางรายการที่บันทึกในบัญชีแต่กฎหมายไม่ยอมให้หักภาษี (รายจ่ายต้องห้าม มาตรา 65 ตรี) ต้องบวกกลับก่อนคำนวณ

ขั้นที่ 2: นำกำไรสุทธิไปคำนวณภาษีตามอัตรา

สำหรับ SME ใช้อัตราขั้นบันได สำหรับบริษัททั่วไปใช้ 20% ตัวเลขที่ได้คือภาษีที่ต้องชำระทั้งปี

ขั้นที่ 3: หักเครดิตภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้แล้ว

ภาษีที่ต้องชำระเพิ่ม = ภาษีที่คำนวณได้ − ภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่าย − ภาษีที่ชำระตอน ภ.ง.ด.51

ถ้าผลลัพธ์เป็นลบ แปลว่าชำระเกินและมีสิทธิ์ขอคืน

ตัวอย่างที่ 1 — SME กำไร 1,000,000 บาท

เทียบกับอัตราปกติ 20%: 1,000,000 × 20% = 200,000 บาท — SME ประหยัดได้ 95,000 บาท

ตัวอย่างที่ 2 — บริษัททั่วไป กำไร 5,000,000 บาท

ภาษีนิติบุคคล vs ภาษีบุคคลธรรมดา — ต่างกันอย่างไร?

คำถามที่เจ้าของกิจการใหม่สงสัยเสมอคือ "ถ้าเปิดบริษัทแล้วต้องเสียภาษีอะไรบ้าง?" คำตอบคือ ทั้งสองระบบทำงานแยกกัน

สิ่งที่เกิดขึ้นในทางปฏิบัติ:

เมื่อบริษัทมีกำไร บริษัทเสียภาษีนิติบุคคล 20% ก่อน หากต้องการนำเงินออกมาใช้ส่วนตัว ทำได้ 2 ทาง:

• รับเงินเดือน — บริษัทบันทึกเป็นค่าใช้จ่าย ลดกำไร แต่กรรมการต้องเสียภาษีบุคคลธรรมดาจากเงินเดือน
• รับเงินปันผล — จ่ายจากกำไรหลังภาษีแล้ว บริษัทหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% ก่อนจ่าย

ไม่มีทางเลือกไหน "ดีกว่า" เสมอไป ขึ้นอยู่กับโครงสร้างรายได้รวมของแต่ละบุคคล

กำหนดยื่นภาษีนิติบุคคล

บริษัทต้องยื่นแบบภาษีนิติบุคคล 2 ครั้ง ต่อรอบบัญชี:

ภ.ง.ด.51 — ครึ่งปีแรก

ยื่นประมาณการกำไรและชำระภาษีครึ่งหนึ่งก่อนล่วงหน้า

ถ้าประมาณการกำไรต่ำกว่าความเป็นจริงเกิน 25% มีเบี้ยปรับ 20% ของภาษีที่ขาด ต้องระมัดระวังการประมาณการ

ภ.ง.ด.50 — ประจำปี

ยื่นภาษีสุดท้ายหลังรู้กำไรจริงทั้งปี

ยื่นออนไลน์ผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากรได้รับเวลาเพิ่มอีก 8 วัน

กำไรสุทธิทางภาษีคำนวณอย่างไร?

กำไรในงบบัญชี ≠ กำไรสุทธิทางภาษีเสมอไป เพราะมีรายการปรับปรุงตามกฎหมาย:

ค่าใช้จ่ายที่หักได้

• เงินเดือนและค่าแรงพนักงาน (ต้องมีหลักฐานการจ่ายจริง)
• ค่าเช่าสถานประกอบการ
• ต้นทุนสินค้าและวัตถุดิบ
• ค่าเสื่อมราคาทรัพย์สิน (ตามอัตราที่กำหนด)
• ดอกเบี้ยเงินกู้เพื่อกิจการ
• ค่าโฆษณาและการตลาด
• เงินสมทบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (ไม่เกิน 15% ของค่าจ้าง)

ค่าใช้จ่ายต้องห้าม (มาตรา 65 ตรี)

รอบบัญชีกับปีภาษี — ต่างกันอย่างไร?

สิ่งที่เจ้าของบริษัทใหม่มักสับสนคือ "รอบบัญชี" กับ "ปีภาษี" ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน

รอบบัญชี คือช่วง 12 เดือนที่บริษัทกำหนดเองตอนจดทะเบียน ส่วนใหญ่บริษัทไทยเลือก 1 มกราคม — 31 ธันวาคม แต่กฎหมายอนุญาตให้เลือกช่วงอื่นได้ เช่น 1 เมษายน — 31 มีนาคม

รอบบัญชีแรก อาจสั้นกว่า 12 เดือน เช่น จดทะเบียนวันที่ 15 สิงหาคม และเลือกปิดบัญชี 31 ธันวาคม รอบแรกจะมีระยะเวลาเพียง 4.5 เดือนเท่านั้น แต่ยังต้องยื่น ภ.ง.ด.50 ตามปกติ

เอกสารที่ต้องเตรียมสำหรับการยื่น ภ.ง.ด.50

เอกสารทางบัญชี:

• งบแสดงฐานะการเงิน (งบดุล) ณ วันสิ้นรอบบัญชี
• งบกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จตลอดรอบบัญชี
• งบกระแสเงินสด และหมายเหตุประกอบงบการเงิน

เอกสารจากผู้สอบบัญชี:

• รายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ลงนามรับรอง
• งบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบแล้ว

เอกสารบริษัท:

• สำเนาหนังสือรับรองบริษัท (ไม่เกิน 3 เดือน)
• รายงานการประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบการเงิน
• บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5)

บริษัทจำกัดต้องนำส่งงบการเงินต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ภายใน 1 เดือนนับจากวันที่ผู้ถือหุ้นอนุมัติ และต้องอนุมัติภายใน 4 เดือนนับจากวันสิ้นรอบบัญชี

ภาษีนิติบุคคลเกี่ยวข้องกับภาษีประเภทอื่นอย่างไร?

ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)

VAT ที่บริษัทเก็บจากลูกค้า ไม่ใช่รายได้ ของบริษัท และ VAT ที่บริษัทจ่ายให้ซัพพลายเออร์ ไม่ใช่ค่าใช้จ่าย ทั้งสองรายการไม่กระทบกำไรสุทธิทางภาษีนิติบุคคล

ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax)

เมื่อบริษัทถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายโดยลูกค้า จำนวนที่ถูกหักจะเป็น เครดิตภาษี นำมาหักออกจากภาษีนิติบุคคลที่ต้องชำระได้ในแบบ ภ.ง.ด.50

ภาษีเงินปันผล

เมื่อบริษัทจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้น ผู้ถือหุ้นที่เป็นบุคคลธรรมดาต้องเสียภาษีเงินได้ 10% โดยบริษัทต้องหัก ณ ที่จ่ายและนำส่งสรรพากร

ผลขาดทุนสะสม — ใช้ได้อย่างไร?

บริษัทที่ขาดทุนในรอบบัญชีใดสามารถยกผลขาดทุนนั้นไปหักกำไรในรอบบัญชีถัดๆ ไปได้ แต่มีเงื่อนไข:

• ยกได้ไม่เกิน 5 รอบบัญชี นับจากรอบบัญชีที่ขาดทุน
• ต้องยื่น ภ.ง.ด.50 ตรงเวลาในปีที่ขาดทุนเพื่อรักษาสิทธิ์
• ต้องแสดงในแบบ ภ.ง.ด.50 ทุกปีที่ต้องการใช้สิทธิ์

ตัวอย่าง: บริษัทขาดทุน 500,000 บาทในปี 2567 ปี 2568 มีกำไร 800,000 บาท สามารถยกผลขาดทุนมาหักได้ เหลือกำไรสุทธิทางภาษีเพียง 300,000 บาท ซึ่งอยู่ในช่วง 0% สำหรับ SME

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในภาษีนิติบุคคล

1. ประมาณการ ภ.ง.ด.51 ต่ำเกินจริง หลายบริษัทประมาณการกำไรครึ่งปีแรกต่ำกว่าความเป็นจริง แต่ถ้าต่ำกว่า 75% ของกำไรจริง มีเบี้ยปรับ 20% ของส่วนที่ขาด

2. บันทึกรายได้ไม่ครบหรือล่าช้า รายได้ที่เกิดขึ้นในรอบบัญชีต้องบันทึกในรอบนั้น (เกณฑ์คงค้าง) ไม่ใช่เมื่อได้รับเงิน

3. นำรายจ่ายต้องห้ามมาหัก รายจ่ายส่วนตัวของกรรมการหรือค่าใช้จ่ายที่ไม่มีใบกำกับภาษีจะถูกบวกกลับเมื่อถูกตรวจสอบ พร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม

4. ลืมยื่น ภ.ง.ด.51 บริษัทที่เพิ่งก่อตั้งมักไม่ทราบว่าต้องยื่นครึ่งปีด้วย ทำให้โดนเบี้ยปรับทันที แม้ท้ายปีจะชำระภาษีครบถ้วนก็ตาม

5. งบการเงินไม่ได้รับการตรวจสอบจาก CPA บริษัทจำกัดทุกแห่งต้องให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) รับรองงบการเงินก่อนยื่น DBD และแนบกับ ภ.ง.ด.50

6. เข้าใจผิดว่าบริษัทเล็กหรือไม่มีรายได้ไม่ต้องยื่น ทุกบริษัทจำกัดต้องยื่น ภ.ง.ด.50 และ ภ.ง.ด.51 ทุกรอบบัญชี แม้ไม่มีรายได้หรือขาดทุนก็ตาม

บทลงโทษถ้าไม่ยื่นหรือยื่นเกินกำหนด

เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนสะสมเร็วมาก — ภาษีค้างจ่าย 100,000 บาท นาน 1 ปี มีเงินเพิ่มอีก 18,000 บาท โดยไม่รวมเบี้ยปรับ

สิ่งที่ควรรู้เกี่ยวกับการบริหารภาษีนิติบุคคล

สิ่งเหล่านี้คือข้อเท็จจริงตามกฎหมายที่เจ้าของบริษัทควรเข้าใจ:

1. ค่าใช้จ่ายที่มีหลักฐานครบถ้วนหักได้ตามกฎหมาย ประมวลรัษฎากรกำหนดให้ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจริงเพื่อกิจการและมีใบกำกับภาษีถูกต้องนำมาหักออกจากรายได้ก่อนคำนวณภาษีได้ การบันทึกบัญชีที่ครบถ้วนจึงสำคัญมาก

2. เงินสมทบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพเป็นค่าใช้จ่ายได้ ตามมาตรา 65 ตรี (2) เงินสมทบของบริษัทเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพสูงสุด 15% ของค่าจ้างพนักงาน ถือเป็นรายจ่ายที่หักได้ตามกฎหมาย

3. ค่าเสื่อมราคามีอัตราที่กฎหมายกำหนด กฎกระทรวงฉบับที่ 186 กำหนดอายุการใช้งานและอัตราค่าเสื่อมราคาของทรัพย์สินแต่ละประเภทไว้ชัดเจน การตัดค่าเสื่อมตามอัตราที่กำหนดเป็นสิทธิ์ที่บริษัทพึงใช้

4. เงินเดือนกรรมการกับเงินปันผลมีสถานะภาษีต่างกัน เงินเดือนกรรมการที่สมเหตุสมผลจัดเป็นรายจ่ายของบริษัท ส่วนเงินปันผลจ่ายจากกำไรหลังภาษีแล้ว ความแตกต่างนี้มีผลต่อฐานภาษีของบริษัทโดยตรง

5. เกณฑ์ SME กำหนดไว้ในกฎหมาย อัตราภาษีขั้นบันได 0%–15%–20% ใช้ได้เฉพาะบริษัทที่ทุนจดทะเบียนไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท เป็นเกณฑ์ตามกฎหมายที่ต้องตรวจสอบทุกรอบบัญชี

หมายเหตุ: ข้อมูลข้างต้นเป็นความรู้ทั่วไปตามกฎหมายภาษีที่บังคับใช้ในปัจจุบัน การนำไปใช้จริงขึ้นอยู่กับโครงสร้างและสถานการณ์ของแต่ละบริษัท ควรปรึกษานักบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีเพื่อคำแนะนำที่เหมาะสม

คำถามที่เจ้าของบริษัทควรถามนักบัญชี

• "รอบบัญชีของเราปิดวันไหน และกำหนดยื่น ภ.ง.ด.50 คือวันที่เท่าไหร่?"
• "ปีนี้เราน่าจะมีกำไรประมาณเท่าไหร่ และต้องชำระภาษีตอน ภ.ง.ด.51 เท่าไหร่?"
• "มีรายจ่ายรายการไหนที่เราบันทึกอยู่แต่หักภาษีไม่ได้บ้าง?"
• "งบการเงินของเราจะเสร็จและ CPA รับรองได้ทันก่อนกำหนดยื่น DBD ไหม?"
• "ถ้าปีนี้ขาดทุน เราสามารถยกผลขาดทุนไปปีหน้าได้ไหม และต้องทำอะไรบ้าง?"

แหล่งอ้างอิง: ประมวลรัษฎากร มาตรา 65–76 | กรมสรรพากร: ภาษีเงินได้นิติบุคคล | e-Filing กรมสรรพากร

มีคำถามเกี่ยวกับภาษีนิติบุคคลของธุรกิจคุณ? ติดต่อทีม EA Business เพื่อปรึกษาฟรี ทีมงานประสบการณ์กว่า 18 ปียินดีให้ข้อมูลและคำแนะนำเบื้องต้น